Lời khấn
Dịp sử dụng: Ngày 15 tháng 1 Âm lịch hàng năm (Rằm đầu tiên của năm mới).
Ý nghĩa: Cầu an lành cho cả năm ('Lễ quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng'); tạ ơn trời đất, thần linh; xin xá tội cho các vong linh và cúng dường Tam Bảo (Phật - Pháp - Tăng).
Thời gian cúng:
- Sáng sớm (6h-8h): Thực hiện lễ cúng Phật.
- Trưa (11h-13h): Thực hiện lễ cúng gia tiên.
- Chiều tối (17h-19h): Thực hiện lễ cúng chúng sinh (thí thực).
Lễ vật chuẩn bị:
- Lễ Phật: Hoa tươi (cúc/vạn thọ), trái cây ngũ quả (tránh quả chua), xôi chè (đặc biệt là chè trôi nước tượng trưng cho sự trôi chảy, viên mãn), 3 ly nước thanh tịnh.
- Lễ gia tiên: Gà luộc nguyên con (gà trống hoa), bánh chưng hoặc bánh tét, giò lụa/chả quế, các món canh măng hoặc canh bóng truyền thống.
- Lễ chúng sinh: 12 bát cháo trắng loãng nhỏ, 12 đĩa bỏng gạo, 12 củ khoai lang luộc, 3 quả trứng gà sống.
- Khác: Hương vòng, đèn dầu hoặc nến đỏ, vàng mã (tiền âm phủ, quần áo giấy).
Nội dung văn khấn:
*Cúng Phật:*
Nam mô Thập phương thường trụ Tam Bảo! (3 lần)
Con kính lạy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, Đức Phật Di Đà, Đức Quán Thế Âm Bồ Tát và chư vị Bồ Tát, La Hán, Hộ Pháp. Hôm nay là ngày Rằm tháng Giêng năm..., tín chủ con là... ngụ tại... thành tâm dâng lễ hoa tươi quả tốt, xôi chè thanh đạm kính cúng dường Tam Bảo. Nguyện cầu gia đạo bình an, tai nạn tiêu trừ, tâm hồn thanh tịnh, tuệ giác khai thông. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
*Cúng Gia Tiên:*
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật. Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ Địa, ngài Táo quân chính thần. Con kính lạy chư vị Tổ tiên nội ngoại họ... Tín chủ con là... tuổi... ngụ tại... Hôm nay ngày Rằm tháng Giêng năm..., thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật kính dâng lên trước án. Cúi xin Thần linh chứng giám, Gia tiên phù hộ cho toàn gia an khang thịnh vượng, lộc tài vượng tiến, sự nghiệp hanh thông, con cháu hiếu thảo. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
*Cúng Chúng Sinh:*
Nam mô Cứu Khổ Cứu Nạn Quan Thế Âm Bồ Tát! (3 lần)
Con lạy Đức Phật Di Đà, Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát, chư vị Hành khiển. Con xin cúng thí cho các vong linh không nơi nương tựa, cô hồn đói khát, oan hồn uổng tử, hài nhi chết yểu. Nhận lấy lễ vật thô sơ, phù hộ cho gia đạo bình an, đừng quấy nhiễu dương gian. Nguyện cầu siêu thoát về nơi Tịnh độ. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Thủ tục thực hiện:
1. Buổi sáng: Tắm rửa sạch sẽ, mặc áo chỉnh tề. Bày lễ Phật lên bàn thờ riêng, thắp 3 nén hương và đọc văn khấn. Có thể tụng thêm kinh Phổ Môn hoặc Vu Lan.
2. Buổi trưa: Bày mâm cỗ gia tiên, thắp 5 nén hương (tượng trưng ngũ hành), đọc văn khấn gia tiên và giữ không gian yên tĩnh trong 30 phút.
3. Buổi chiều: Đặt mâm cúng chúng sinh ngoài sân hoặc ngã ba đường, thắp 12 ngọn nến nhỏ, đọc văn khấn, rải cháo muối ra đường và hóa vàng mã.
Kiêng kỵ cần tránh:
- Không dùng hoa quả giả hay đồ ôi thiu để cúng tế.
- Tránh làm đổ vỡ đồ đạc hoặc cãi vã trong ngày Rằm đầu năm.
- Không nhặt tiền rơi ngoài đường trong ngày này vì quan niệm đó là tiền cúng cô hồn.
- Phụ nữ đang trong kỳ kinh nguyệt tránh trực tiếp sắp lễ và thắp hương.
Lưu ý:
- Nên kết hợp đi chùa lễ Phật và thực hiện phóng sinh hoặc làm việc thiện để tích đức.
- Ngày này nên giữ tâm thanh tịnh, ưu tiên ăn chay để tăng thêm phước báo.
- Giữ lại một ít tro sau khi hóa vàng đem rải xuống sông hồ sạch.